W nowoczesnym silniku elektrycznym przyjmuje się orientacyjnie około 1 kg miedzi na 1 kW mocy znamionowej. W starszych konstrukcjach zawartość może sięgać nawet 2 kg na 1 kW. To tylko przelicznik szacunkowy – rzeczywista ilość zależy od budowy, producenta, wieku i liczby biegunów. Masa całego silnika jest przy tym znacznie większa niż masa odzyskanej miedzi.
Ile miedzi przypada na 1 kW mocy?
Dla szybkiej kalkulacji można pomnożyć moc znamionową silnika przez orientacyjny przelicznik zawartości miedzi. Silnik o mocy 11 kW może więc zawierać około 11 kg miedzi, jeśli jest nowszą konstrukcją, albo nawet około 22 kg, jeśli pochodzi ze starszej generacji. Wynik może odbiegać od rzeczywistej masy, szczególnie w silnikach specjalistycznych i nietypowo zbudowanych.
| Typ silnika / wiek | Orientacyjna zawartość miedzi na 1 kW |
|---|---|
| Nowoczesny silnik | około 1 kg |
| Starszy silnik | do około 2 kg |
Przelicznik odnosi się do samej miedzi, przede wszystkim znajdującej się w uzwojeniach. Waga brutto silnika obejmuje także stalowy korpus, stojan, wirnik, łożyska, izolację i inne elementy, dlatego będzie wielokrotnie wyższa.
Co wpływa na ilość miedzi w silniku?
Sama moc znamionowa nie wystarcza do dokładnego oszacowania zawartości metalu. Znaczenie mają również rozwiązania konstrukcyjne i przeznaczenie urządzenia. Najważniejsze czynniki to:
- Wiek i klasa sprawności – silniki starszych generacji często mają cięższe uzwojenia, natomiast konstrukcje o wyższej sprawności mogą wykorzystywać inne proporcje materiałów.
- Liczba biegunów – silniki wolnoobrotowe, mające więcej biegunów, zazwyczaj zawierają więcej miedzi w uzwojeniach niż podobne mocą jednostki szybkoobrotowe.
- Sposób uzwojenia – ilość przewodnika zależy od średnicy drutu, liczby zwojów i wypełnienia żłobków stojana.
- Rodzaj silnika – inaczej wygląda budowa typowego silnika klatkowego, a inaczej jednostki z uzwojeniem wirnika lub konstrukcji specjalistycznej.
Czy rozbiórka silnika na złom się opłaca?
Rozebranie silnika zwykle pozwala uzyskać wyższą wartość niż sprzedaż urządzenia w całości. Po oddzieleniu miedzi, stali i pozostałych elementów każdy materiał trafia do właściwej kategorii w skupie złomu. Czysta miedź jest wyceniana znacznie wyżej niż silnik jako mieszanina metali, ale końcowy wynik zależy od lokalnego cennika.
Trzeba uwzględnić czas pracy, dostępne narzędzia i trudność wyjęcia uzwojenia. Przy jednym małym silniku różnica w cenie może nie wynagrodzić kilku godzin rozbiórki. Przy większej liczbie urządzeń albo ciężkich silnikach przemysłowych segregacja materiałów częściej ma sens. Przed rozpoczęciem warto sprawdzić ceny w konkretnym skupie, ponieważ stawki zmieniają się zależnie od regionu i jakości surowca.
Nie opalaj uzwojeń ani izolacji. Wypalanie ułatwia oddzielenie miedzi, ale pogarsza jej jakość i może obniżyć cenę skupu. Dym powstający podczas spalania izolacji jest szkodliwy, a takie postępowanie może również prowadzić do konsekwencji prawnych i środowiskowych. Lepszym rozwiązaniem jest mechaniczna rozbiórka z użyciem narzędzi przeznaczonych do tego rodzaju pracy.
Najprostsza zasada jest taka: dla nowego silnika przyjmij około 1 kg miedzi na każdy kilowat, a dla starego – maksymalnie około 2 kg. Dokładną masę poznasz dopiero po rozebraniu konkretnego modelu i oddzieleniu uzwojeń od stalowych części.
