Zelmer to dziś marka należąca do hiszpańskiej firmy B&B Trends, a nie ta sama polska firma produkcyjna, która przez dekady wytwarzała sprzęt AGD w Rzeszowie. Prawa do nazwy i logo sprzedano w 2020 roku, natomiast fabryki, część know-how i zaplecze produkcyjne wcześniej przejął koncern BSH, właściciel marek Bosch i Siemens.
Jak Zelmer stał się polską ikoną?
Historia Zelmera sięga 1937 roku, choć przedsiębiorstwo początkowo działało pod inną nazwą. Po wojnie rzeszowską fabrykę trzeba było odbudować, a nazwę Zelmer przyjęto w 1967 roku. Z czasem marka stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych producentów małego AGD w Polsce.
W ofercie znajdowały się między innymi odkurzacze, miksery, blendery, sokowirówki, roboty kuchenne, maszynki do mielenia mięsa, czajniki, żelazka, tostery i suszarki. Szczególnie silną pozycję Zelmer zdobył w segmencie odkurzaczy. Sprzęty kojarzono z trwałością, prostą konstrukcją i możliwością wieloletniego użytkowania. To właśnie dlatego urządzenia tej marki nadal często działają w polskich domach, mimo że mają kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat.
Po prywatyzacji w 2005 roku firma rozwijała wzornictwo, ofertę i zaplecze produkcyjne. Według przywoływanych danych Zelmer miał około 25 proc. udziału w polskim rynku małego AGD, a jego produkty trafiały także do innych państw Europy Środkowo-Wschodniej. Marka z Rzeszowa konkurowała z międzynarodowymi firmami, takimi jak Philips czy BSH.
Sam sposób prywatyzacji budził jednak zastrzeżenia. Najwyższa Izba Kontroli krytycznie oceniła między innymi cenę sprzedaży akcji oraz konstrukcję transakcji, która ułatwiła późniejsze przejęcie pakietu kontrolnego przez inwestora finansowego. Ten etap jest istotny, ponieważ doprowadził do zmiany Zelmera z samodzielnego producenta w część większej grupy kapitałowej.
Zmiana właścicieli Zelmera – najważniejsze daty
Losy marki łatwiej zrozumieć, gdy oddzieli się trzy kwestie: własność spółki, prawa do nazwy oraz faktyczne zaplecze produkcyjne. Nie zawsze znajdowały się one w rękach tego samego podmiotu.
| Okres | Właściciel lub wydarzenie | Status marki |
|---|---|---|
| Przed 2013 rokiem | Rozwój rzeszowskiego producenta po prywatyzacji w 2005 roku | Zelmer działa jako samodzielna polska marka i producent małego AGD |
| 2013–2019 | BSH przejmuje Zelmera. Koncern rozwija przede wszystkim marki Bosch i Siemens | Produkcja części urządzeń Zelmer stopniowo ustępuje produkcji pod markami globalnymi BSH |
| 2020 rok – obecnie | BSH sprzedaje prawa do marki firmie B&B Trends | Zelmer pozostaje nazwą handlową, ale nie jest już dawnym rzeszowskim producentem |
W 2013 roku BSH przejął kontrolę nad Zelmerem. Początkowo mogło się wydawać, że połączenie z właścicielem Boscha i Siemensa otworzy polskiej firmie drogę do większej ekspansji zagranicznej. Z czasem zakład zaczął jednak wytwarzać między innymi odkurzacze Bosch i Siemens oraz inne urządzenia dla tych marek.
W 2019 roku BSH ogłosił wycofanie produkcji małego AGD pod nazwą Zelmer. Koncern deklarował koncentrację na markach Bosch i Siemens. Rok później prawa do marki kupiła hiszpańska firma B&B Trends, zajmująca się produkcją i dystrybucją sprzętu gospodarstwa domowego.
Co oznacza, że Zelmer jest dziś marką?
Obecny Zelmer nie jest już przedsiębiorstwem w takim znaczeniu jak przed 2013 rokiem. B&B Trends przejęło nazwę i logo, lecz nie kupiło całego dawnego zaplecza rzeszowskiej firmy. To ważne rozróżnienie, ponieważ sama marka nie jest równoznaczna z fabryką, zespołem konstruktorów, technologiami ani łańcuchem dostaw.
Współczesne produkty Zelmer są częścią międzynarodowej działalności B&B Trends. Nie należy więc zakładać, że każdy sprzęt z tym logo powstaje w Polsce albo że ma taką samą konstrukcję jak odkurzacz czy mikser Zelmera sprzed dwóch dekad. Logo na urządzeniu wskazuje właściciela marki, ale nie przesądza o miejscu produkcji ani o ciągłości konkretnej technologii.
Gdzie jest polskie dziedzictwo produkcyjne?
Część kompetencji i tradycji związanych z dawnym Zelmerem zachowała się w spółce Zelmotor. Wydzielono ją w 2010 roku. Przez lata zajmowała się produkcją silników i komponentów, najpierw dla Zelmera, a później także dla BSH. Po zmianie zamówień spółka przekształciła się w producenta własnych urządzeń małego AGD.
Zelmotor nie jest właścicielem marki Zelmer. Sprzedaje własne produkty pod marką Smapp, wykorzystując doświadczenie, technologie i zaplecze związane z rzeszowską produkcją. Dlatego współczesny podział można przedstawić następująco:
- Zelmer – marka należąca do hiszpańskiej firmy B&B Trends.
- BSH – koncern, który przejął dawną spółkę Zelmer oraz jej część produkcyjnego zaplecza.
- Zelmotor – odrębna spółka związana z rzeszowskim dziedzictwem technicznym.
- Smapp – marka, pod którą Zelmotor oferuje własne urządzenia domowe.
Najprościej mówiąc, nazwa Zelmer przetrwała, ale została oddzielona od pierwotnej firmy, fabryki i zespołu, które zbudowały jej reputację. Dawny polski producent małego AGD oraz obecna marka Zelmer to dziś dwa różne elementy tej historii.
Zelmer – co to za firma?
Zelmer to obecnie marka sprzętu gospodarstwa domowego należąca do B&B Trends. Jej polskie korzenie są autentyczne, lecz aktualny właściciel, sposób produkcji i zaplecze techniczne różnią się od tych znanych z czasów świetności rzeszowskiego przedsiębiorstwa. Dziedzictwo produkcyjne nie zniknęło całkowicie, ale zostało rozdzielone między BSH, Zelmotor i inne podmioty.
