Whirlpool to marka o amerykańskich korzeniach. Firma powstała w 1911 roku jako Upton Machine Company, a od 1949 roku działa jako Whirlpool Corporation. W Europie jej sytuacja właścicielska zmieniła się jednak w 2024 roku – europejski biznes Whirlpool połączono z działalnością tureckiego koncernu Arçelik w ramach spółki Beko Europe. Arçelik posiada w niej 75% udziałów, a Whirlpool Corporation zachowuje 25%.
Amerykańskie początki marki Whirlpool
Historia firmy zaczęła się w 1911 roku w Stanach Zjednoczonych. Lou Upton wraz z bratem i wujem założył Upton Machine Company, przedsiębiorstwo produkujące urządzenia piorące. Początkowo oferta koncentrowała się na pralkach wirnikowych, ale firma stopniowo rozszerzała działalność o kolejne urządzenia gospodarstwa domowego.
W 1929 roku Upton Machine Company połączyła się z Nineteen Hundred Washer Company. Powstała wtedy Nineteen Hundred Corporation, która w 1949 roku przyjęła nazwę Whirlpool Corporation. To właśnie pod tą nazwą amerykańska spółka funkcjonuje do dziś.
Whirlpool rozwijał nie tylko sprzęt przeznaczony do domów. W 1960 roku firma podpisała kontrakt na zaprojektowanie pierwszej amerykańskiej eksperymentalnej kuchni kosmicznej. Później współpracowała przy rozwiązaniach dotyczących żywności, higieny i gospodarowania odpadami dla programów Gemini, Apollo oraz Skylab.
Najważniejsze daty w rozwoju przedsiębiorstwa przedstawiają się następująco:
- 1911 – powstanie Upton Machine Company w Stanach Zjednoczonych.
- 1929 – połączenie z Nineteen Hundred Washer Company.
- 1949 – przyjęcie nazwy Whirlpool Corporation.
- 1960 – rozpoczęcie współpracy przy rozwoju kuchni kosmicznych i systemów dla misji NASA.
- 2024 – rozpoczęcie działalności Beko Europe, spółki łączącej europejskie biznesy Whirlpool i Arçelik.
Dlaczego Whirlpool w Europie jest powiązany z Turcją?
Zmiana wynika z transakcji ogłoszonej przez Whirlpool Corporation i Arçelik. Amerykańska firma wniosła do nowego podmiotu swój europejski biznes dużego AGD, natomiast Arçelik przekazał działalność związaną między innymi z dużymi urządzeniami gospodarstwa domowego, elektroniką użytkową, klimatyzacją i małym AGD.
W pierwszej połowie 2024 roku powołano Beko Europe. Spółka konsoliduje europejską działalność obu partnerów. Arçelik jest tureckim koncernem i właścicielem marki Beko, dlatego europejski biznes Whirlpool jest obecnie powiązany z kapitałem tureckim. Nie oznacza to jednak, że Whirlpool Corporation przestał być amerykańską korporacją.
| Podmiot | Rola w Beko Europe | Udział |
|---|---|---|
| Arçelik | większościowy udziałowiec i właściciel marki Beko | 75% |
| Whirlpool Corporation | mniejszościowy udziałowiec, wnoszący europejski biznes Whirlpool | 25% |
| Beko Europe | spółka konsolidująca działalność obu grup w Europie | nowy podmiot operacyjny |
Do działalności połączonej w ramach Beko Europe należą między innymi marki obecne na europejskim rynku AGD:
- Whirlpool
- Beko
- Indesit
- Grundig
- Hotpoint
- Bauknecht
- Polar
Lista marek może różnić się zależnie od kraju i kategorii produktów. Nie każda marka z historycznego portfolio Whirlpool została objęta tą samą transakcją. Przykładowo działalność KitchenAid w regionie EMEA została potraktowana odrębnie.
Co stało się z polskimi fabrykami Whirlpool?
Whirlpool od lat prowadzi działalność produkcyjną w Polsce. Zakłady w Łodzi, Radomsku i Wrocławiu były częścią europejskiego biznesu wniesionego do nowej struktury. W polskich fabrykach produkowano między innymi pralki, suszarki, piekarniki, kuchenki, zmywarki oraz chłodziarko-zamrażarki.
Wrocławskie zakłady obejmują między innymi fabrykę chłodziarko-zamrażarek, fabrykę piekarników oraz centrum badawczo-rozwojowe. Łódź i Radomsko są związane z produkcją urządzeń, które wcześniej funkcjonowały także w strukturach Indesit. Whirlpool przejął tę włoską firmę w 2014 roku.
Powstanie Beko Europe nie oznacza więc automatycznie przeniesienia całej produkcji do Turcji. Zmieniła się przede wszystkim struktura właścicielska i sposób zarządzania europejskim biznesem. Konkretne miejsce produkcji nadal zależy od modelu i kategorii urządzenia, dlatego samo logo Whirlpool nie przesądza o kraju wykonania sprzętu.
Czy Whirlpool to nadal marka amerykańska?
Tak, w sensie historycznym i korporacyjnym Whirlpool pozostaje marką amerykańską, wywodzącą się ze Stanów Zjednoczonych i należącą do Whirlpool Corporation. W Europie produkty z tym logo są jednak oferowane w ramach Beko Europe, gdzie większościowym udziałowcem jest turecki Arçelik.
Najprościej ująć to tak: Whirlpool ma amerykańskie korzenie i amerykańską spółkę macierzystą, ale europejska część działalności działa dziś w strukturze z większościowym kapitałem tureckim. Taki model jest częsty na rynku AGD, na którym międzynarodowe koncerny łączą marki, fabryki i sieci sprzedaży w ramach wspólnych spółek.
